ΤΟ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟ ΣΥΝΕΧΕΣ

Με βάση τα αποδεκτά ιατρικά δεδομένα, οι παθήσεις της "ψυχής" αποτελούν εκφράσεις συγκεκριμένων οργανικών εγκεφαλικών βλαβών, ως επί το πλείστον λειτουργικών, που αλλάζουν αρνητικά το περιεχόμενο και την ένταση της συμπεριφοράς μας. Ο μηχανισμός της ψυχικής βλάβης επέρχεται πάντα με το συνδυασμό δύο παραγόντων: την προϋπάρχουσα "προδιάθεση" (κληρονομική κτλ) και την επιβαρυντική επίδραση του περιβάλλοντος. Η συνισταμένη αυτών των δύο καθορίζει τη βαρύτητα και την πρόγνωση της διαταραχής.

Η ψυχιατρική συμπτωματολογία αποτελείται από ένα συνεχές, μια νοητή ευθεία που έχει τρία κομβικά σημεία:

ΝΕΥΡΩΣΗ (=άγχος)  ->  ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ (=μειωμένη διάθεση) ->  ΨΥΧΩΣΗ (=σχιζοφρένεια)

Εκτός από τις τρεις αυτές νοσολογικές οντότητες, η ψυχιατρική ασχολείται και με την ομάδα των Διαταραχών της Συμπεριφοράς, οι κατηγορίες της οποίας αποτελούν, κατά κάποιο τρόπο, ένα προ-στάδιο ή προδιάθεση για την εμφάνιση των παραπάνω πλήρως ανεπτυγμένων διαταραχών. Αυτές δε θα μας απασχολήσουν εδώ.

Τα τρία κύρια σημεία του "Ψυχοπαθολογικού Συνεχούς" τυπικά εμφανίζονται με την σειρά που αναφέρθηκε καθώς αυξάνεται το ψυχοπαθολογικό φορτίο, είναι δυνατόν όμως τα συμπτώματα να αρχίσουν απευθείας με κατάθλιψη ή ψύχωση. Τυπική περίπτωση είναι πχ. η γυναίκα μέση ηλικίας που βιώνει ένα καθημερινό άγχος. Αν οι παράγοντες που το προκαλούν επιμένουν τότε αργά ή γρήγορα οδηγείται στην κατάθλιψη, η οποία σε βαρείες περιπτώσεις μπορεί να επιφέρει και ψυχωσικά συμπτώματα. Γενικά είναι πολύ δύσκολο να εκτιμηθεί ποιοι ασθενείς είναι επιρρεπείες στην εμφανίση οποιουδήποτε συμπτώματας. Σίγουρα όμως το "προφίλ" και το ιστορικό της ψυχικής νόσου μπορεί να μας δώσει σημαντικές πληροφορίες.

Η χρησιμότητα όμως της παραπάνω διάταξης δεν είναι μόνο διαγνωστική αλλά και θεραπευτική. Οι μεγάλες κατηγορίες των ψυχικώς δρώντων φαρμάκων αφορούν ακριβώς σε αυτά τα στάδια: βενζοδιαζεπίνες-αγχολυτικά, αντικαταθλιπτικά και τέλος νευροληπτικά. Φυσικά σε κάθε στάδιο αντιστοιχεί και ένας νευροδιαβιβαστής: GABA, σεροτονίνη, ντοπαμίνη. Στην διαχείρηση κάθε ψυχιατρικού ασθενούς πρέπει να εκτιμηθεί το βάρος κάθε κατηγορίας ψυχοπαθολογίας ώστε να τεθεί σε θεραπεία ανάλογου είδους και δοσολογίας. Πχ αλλιώς θα προσεγγιστεί μια κατάθλιψη χωρίς άγχος και αλλιώς μια με άγχος και ψυχωσικά συμπτώματα.