ΠΕΡΙ EBM ΚΑΙ ΒΜΙ

H Evidence Based Medicine (EBM) ή Ιατρική Βασισμένη σε Αποδείξεις αποτελεί μέθοδο λήψης αποφάσεων στην ιατρική που βασίζεται στις τρέχουσες βέλτιστες αντικειμενικές πληροφορίες. Αποτελεί τάση της σύγχρονης ιατρικής να δέχεται μόνο εκείνες τις πληροφορίες που προέκυψαν με τον καλύτερο δυνατό αντικειμενικό τρόπο.

Πηγή των αποδείξεων είναι οι "καλά σχεδιασμένες" ιατρικές δοκιμές (trials). Υπάρχουν διάφορα χαρακτηριστικά προδιαγραφών αντικειμενικότητας αυτών, όπως η τυχαιοποίηση ασθενών (κατηγοριοποίηση με τυχαίο τρόπο), η μονή ή διπλή τυφλοποίηση (ο ασθενής και/ή ο ιατρός δεν γνωρίζουν την τρέχουσα κατάσταση της μελέτης) και η πολυκεντρικότητα (εφαρμογή της δοκιμής σε διάφορες χώρες και ηπείρους). Από αυτές προκύπτουν αποτελέσματα για διαγνωστικές και θεραπευτικές προσεγγίσεις που θεωρούνται "αντικειμενικά", γιατί βασίζονται στη τρέχουσα βέλτιστη μέθοδο λήψης τους. Δεν βασίζονται όμως ούτε θα βασιστούν ποτέ σε μαθηματική βεβαιότητα και ακρίβεια, συνεπώς είναι στην πραγματικότητα υποκειμενικές σε χώρο και χρόνο.

Ας θεωρήσουμε όμως ότι τουλάχιστον κατά την τρέχουσα χρονική στιγμή αποτελούν βέβαιες γνώσεις και από αυτές προκύπτουν συστάσεις για την εφαρμογή τους. Αρκούν όμως για να καλύψουν σε κάθε περίπτωση κάθε περιστατικό; Φυσικά και όχι, ούτε θα αρκέσουν ποτέ για να περιλάβουν την κάθε ειδική περίπτωση κάθε ασθενούς με την πολυπλοκότητα που αυτή έχει. Μερικές φορές μάλιστα λόγω κοινής λογικής, δεν έχει πραγματοποιηθεί αντικειμενική δοκιμή που να αποδεικνύει θεμελιώδεις γνώσεις όπως πχ. την αναλγητική επίδραση της ασπιρίνης παρόλο που είναι γνωστή εδώ και περίπου 100 χρόνια! Αντίθετα, λόγω της εμπειρίας αλλά και του κόστους δεν απαιτείται να διεξεχθεί μια τέτοια έρευνα (αν και θα είχε ενδιαφέρον...), αντίθετα για τα νέα ακριβά αναλγητικά υπάρχουν άφθονες τέτοιες εργασίες (που φυσικά αποδεικνύουν την αποτελεσματικότητα τους...).

Το συμπέρασμα είναι ομόφωνο:

1) εφαρμογή της EBM μόνο σε εκείνες τις λίγες περιπτώσεις στις οποίες επακριβώς αναφέρεται (συνήθως μεμονωμένη πάθηση, χωρίς επιπλοκές, σε μέση ηλικία κτλ)

2) σε όλες τις υπόλοιπες περιπτώσεις, η παραδοσιακή γνώση βασισμένη στην εμπειρία ετών είναι η μόνη φυσική και λογική λύση.

Αλλιώς το να βασιζόμαστε στην EBM για τη λήψη απόφασης είναι σαν να βασιζόμαστε στο BMI (Body Mass Index) για να σχεδιάσουμε τη δίαιτα...

Σημείωση: απαραίτητο στοιχείο προδιαγραφής αντικειμενικότητας κάθε δοκιμής είναι η ΤΡΙΠΛΗ τυφλοποίηση: να είναι "τυφλός" ο ασθενής, ο ιατρός ΚΑΙ η φαρμακευτική εταιρεία.